U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

In agustus 2010 heeft het GES voor het eerst Genomics in de Nederlands fokwaarden verwerkt.  Voorlopig is Genomics een fokkerijversnelling met hoog marketing gehalte en met vooral voordelen voor de fokkerij-organisaties. Het is een jonge wetenschap met veel statistiek, weinig fundamenteel begrip en daardoor weinig risicoanalyse van lange termijn effecten voor de populatie. Veehouders vragen vooral om koeien die beter in balans zijn en voorlopig lijkt de genomics hype eerder een extra risico op dit punt dan een voordeel te bieden. Beschouw genomics stieren voorlopig als proefstieren met een iets hogere betrouwbaarheid en een aanzienlijk hogere prijs. Dit betekent in de praktijk dat voor een melkveehouderij de kans op afzwaaiers aanzienlijk is.  Hieronder houden wij een logboek bij van wat we al eerder over genomics gepubliceerd hebben.



 
December 2008
In Oktober 2008 werd aan Joop om gevraagd om als nieuwkomer met een Unilever achtergrond te kijken naar een aantal ontwikkelingen in de fokkerij. Dit werd gepresenteerd aan een aantal fokkersclubs. Genomics was een van die ontwikkelingen. Dit heeft geleid tot een waarschuwing. Het is een jonge wetenschap die nog niet helemaal begrepen wordt en waar marketing van grote bedrijven mee aan de haal gaan in de waan dat ze niet bij elkaar mogen achterblijven. Verder is de betreffende wetenschap vooral statistiek en statistiek probeert trends en verbanden uit het verleden door te trekken naar de toekomst. In de werkelijkheid is de fokkerij uit balans aan het raken en moeten een aantal trends juist gebroken worden. Dat alles is een gevaarlijke combinatie van factoren die elders in andere markten met aanverwante wetenschap tot rampspoed hebben geleid. Een stuk hiervan kwam terecht in een Melkveemagazine artikel. Lees verder.

Juni 2009
In de fokkerij verschijnen er steeds meer artikelen en advertenties over Genomics of Genetische Merkers. Het komt er op neer dat al van een embryo precies kan worden vastgesteld welk deel van het genetische materiaal van de moeder komt en welk deel van de vader. De grote uitdaging is om uit deze mix van genen te voorspellen welke eigenschappen de uitgroeiende stier of melkkoe gaat vertonen. Ooit zullen de verbanden tussen genen en eigenschappen precies begrepen gaan worden.  Dit zal ongekende voordelen geven voor de veehouderij, maar de grote vraag is hoever we nu zijn met de stand der techniek.
 
Op dit moment wordt op basis van een paar duizend proefstieren uit het recente verleden de genetische merkers vergeleken met de fokwaarden. Hieruit worden de belangrijkste verbanden gehaald. Er wordt ons verteld dat voor een nieuwe stier de huidige genetisch analyse vergelijkbaar is met 10 dochters aan de melk en gekeurd. ‘Duizenden proefstieren’ klinkt veel maar is weinig als we 60000 genetische merkers moeten leren onderscheiden. Wat zijn de subtiele combinaties die nodig zijn om een koe te krijgen die echt in balans is? Verder is het lastig dat sinds die duizenden proefstieren zijn getest de omstandigheden veranderen. De stallen worden aangepast, het klimaat is aan het veranderen, we gaan anders voeren en er liggen nieuwe ziekten op de loer.
 
De fokkerijorganisaties hebben er een groot belang bij om dure proefstierprogramma’s te kunnen inkrimpen en volgende generatie fokstieren sneller te kunnen inzetten. Daarbij komt de druk van hun marketing afdelingen om zo snel mogelijk de nieuwe techniek te gaan gebruiken als verkoopargument.  Zo worden er recentelijk pakketjes van merker geselecteerde wachtstieren aangeboden voor een prijs van net onder die van degelijk geteste fokstieren.
 
Als deze pakketten flink gaan verkopen dan betekent dat voor de veestapel dat er minder gangbaar-geteste fokstieren zullen worden gebruikt met bewezen betrouwbaarheid. Een gedeelte van de genetische ontwikkeling van de veestapel wordt dan overgenomen door een merkerselectie programma waarvan de betrouwbaarheid in de praktijk nog niet bewezen is.
 
 
Als onafhankelijke KI club willen we hier een kritische kanttekening bij plaatsen.  Wie nemen er nu het echte risico als de nieuwe techniek te vroeg wordt ingezet. Als het tegenvalt is er reputatieschade voor de fokkerijorganisatie, maar als alle grote clubs achter elkaar aanhollen valt dat ook erg mee. Het risico ligt dan toch weer bij de veehouder die jaren is opgescheept met tegenvallers net als eerder toen fokkerijorganisaties zijn doorgeschoten.

November 2009
Al eerder schreven wij over genomics als zeer veelbelovende fokkerijtechniek voor de toekomst. Opvallend is dat er door de grote internationale fokkerij-organisaties verschillend op wordt ingespeeld. Er zijn er die voorlopig juist meer proefstieren gaan inzetten. Anderen geloven er zo heilig in dat proefstieraantallen worden gereduceerd en het generatie-interval actief wordt verkort.  Hierbij wordt een gedeelte van het testen in de praktijk op echte bedrijven vervangen door het testen in een computer via een genetisch model.
In andere markten heeft men door schade en schande geleerd dat het heel gevaarlijk kan zijn om nieuwe producten op de markt te brengen die nog niet helemaal kunnen worden begrepen. Het probleem is dat alle risico’s nog niet volledig kunnen worden ingeschat.
Genomics is een jonge wetenschap. We zijn er voorlopig nog niet aan toe om het fokken van robuuste koe in balans volledig  te voorspellen. Zeker niet als we gelijktijdig bezig zijn de bedrijfsvoering aan te passen. De huidige  genetische modellen worden gevoed met verervingsinformatie uit het recente verleden. En dat kan dus lastig zijn als we juist met een aantal trends uit dat verleden moeten breken.
Er lijkt dus een vrij hoog spel gespeeld te worden. Als onafhankelijke KI club raden wij u aan voorlopig een afwachtende houding aan te nemen met het breed inzetten van merkergeteste stieren. Dit is vergelijkbaar met onze eerdere aanbeveling om voorzichtig te zijn met het breed inzetten van gesekst sperma.

April 2010
Al eerder hebben we aanbevolen om voorzichtig te zijn met genomics geteste stieren als alternatief voor dochtergeteste fokstieren. Het zal voorlopig nog vallen en opstaan zijn met het in de computer testen van stieren. In de USA worden al genomics fokwaarden gepubliceerd en in april hebben deze een pijnlijke bijstelling naar beneden moeten ondergaan met excuses aan de veehouders vanuit het ministerie van Landbouw (USDA) namens de KI organisaties.

Juni 2010
Het GES kondigt aan dat in de komende augustus fokwaarde-uitdraai voor het eerst genomics hierin meegenomen gaan worden. De NVO ontraadt deze stap en laat het volgende persbericht uitgaan.  Lees verder.


Augustus 2010
Zoals we de vorige keer al aankondigde is in de USA een groot wantrouwen ontstaan tussen de fokkerijpraktijk en de wetenschappers die in april de gepubliceerde genomische fokwaarden flink naar beneden moesten bijstellen. Zie hiervoor de HolsteinWorld May 2010. Ons wordt bezworen dat dit in Nederland niet zal gebeuren. Ons bezwaar is dat nog te weinig begrepen wordt hoe het precies werkt. Dat is nooit goed als je al wel zwaar op deze innovatie gaat inzetten. We zijn bang voor bloedvernauwing richting de vorige generatie goede stieren. Ons advies is: gebruik het beperkt als iets beter voorspelde proefstieren.

November 2010
In de Nieuwe Oogst van zaterdag 27-11-2010 staat een opvallend interview met Jeff Ziegler, de genomics manager van Select Sires (toonaangevende KI uit de USA met stieren als Elevation, Bell, Blackstar, Blitz, Durham, Oman, Mr Sam en Damion). Hij waarschuwt voor teveel vertrouwen in genomic selection. Het is een nuttig instrument voor KI's, maar zijn bedrijf gaat zeker nog niet het aantal proefstieren verminderen. Veehouders raadt hij aan maximaal 15% van de paringen met genomics-stieren te doen, alsof het proefstieren zijn. Lees verder.
Gelukkig zijn er nog KI's die heel bewust niet meedoen aan de genomics hype.

December 2010
In de Veeteelt van november 2 2010 wordt de veeverbetering in Canada beschreven. De spermamarkt is voor 75% in handen van de cooperatie Semex. Het valt Veeteelt te prijzen dat twee belangrijke afwijkingen ten opzichte van de Nederlandse situatie benoemd worden. Ten eerste zijn de taken van fokwaardeschatting en stamboek ten opzichte van de fokkerijorganisaties strikt gescheiden zodat elke vorm van belangenverstrengeling vermeden wordt. Ten tweede kiest Semex voor een voorzichtige gebruik van genomic selection en raadt het de veehouders aan er bescheiden gebruik van te maken. Lees verder.

Juni 2011
Na drie draaien met Genomics fokwaarden heeft de NVO een eerste voorzichtige analyse gedaan. Stieren die nu net dochters aan de melk hebben gekregen werden vergeleken  met vorige draaien met alleen Genomics fokwaarden. Het is nog te vroeg voor een definitief oordeel over Genomics maar wat wel wordt bevestigd is dat je niet te veel waarde moet toekennen aan jonge stier met dochters en met een betrouwbaarheid van rond 70%.  Laat staan dat je dat zou moeten doen voor een Genomics stier met een betrouwbaarheid van rond de 60%. Bij de lancering van Genomics werd door het GES aanbevolen om de risico's te spreiden en CRV bood sixpacks aan met dat doel. Dat laatste stukje voorzichtigheid lijkt nu ook overboord te zijn gegooid en op de CRV kaart helemaal bovenaan bij zwartbont staan nu 7 Genomics topstieren met een NVI betrouwbaarheid van 56 to 58% en prijzen van 19 tot 26 euro. Hiermee wordt de zaak echt op scherp gesteld. Wordt hier de waarde van iets op onverantwoorde wijze opgeklopt of zijn we een stel achtergebleven zwartkijkers die niet een beetje risico durven te nemen. HJKI behoort toch maar liever tot het tweede kamp en vermoed dat er in het Genomics kamp hele zenuwachtige mensen rondlopen. Roel Veerkamp vroeg zich namens het GES in de pers nog af wat nou eindelijk het punt was van deze NVO nadruk op beter begrip van betrouwbaarheid. Er verschijnen nu in pers toevallig wel allemaal artikelen die betrouwbaarheid en betrouwbaarheidsintervallen proberen uit te leggen. Wij bevelen aan toch maar eens het NVO persbericht en de Ge
nomics studie te lezen.